สัตว์ป่า ทรัพยากรธรรมชาติที่สำคัญของโลก

การอนุรักษ์สัตว์ป่าเป็นสิ่งสำคัญต่อโลกใบนี้ เราสามารถช่วยอนุรักษ์สัตว์ป่าได้ด้วยการร่วมมือกัน

สมัน
ที่มาภาพ: https://fishingthai.com/rucervus-schomburgki-story/

สมัน หรือ เนื้อสมัน

  • ชื่อไทย: สมัน | เนื้อสมัน | กวางเขาสุ่ม
  • ชื่อวิทยาศาสตร์: Rucervus schomburgki
  • วงศ์: Cervidae
  • วงศ์ย่อย: Cervinae

สมัน หรือ ฉมัน (อังกฤษ: Schomburgk’s deer) เป็นกวางขนาดกลางที่มีขนสีขาวปลอด ดวงตาสีฟ้า และกีบเท้าที่แข็งแรง สมันเคยมีอยู่ทั่วไปในแถบภาคกลางของไทย แต่ปัจจุบันได้สูญพันธุ์ไปจากธรรมชาติแล้ว เนื่องจากถูกล่าเพื่อเอาหนังและเนื้อ การเข้าไปในถิ่นที่อยู่อาศัย และการทำลายแหล่งอาหาร

สมันเป็นสัตว์ป่าสงวนของไทย ตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2535 ห้ามมิให้ผู้ใดล่า ฆ่า ทำร้าย เก็บรักษา จำหน่าย หรือมีไว้ในครอบครองโดยไม่ได้รับอนุญาต

ลักษณะทั่วไป

ลักษณะทั่วไป

สมันมีความยาวลำตัวประมาณ 180 เซนติเมตร ความยาวหางประมาณ 10 เซนติเมตร มีความสูงจากพื้นดินถึงหัวไหล่ประมาณ 100-110 เซนติเมตร น้ำหนักประมาณ 100-120 กิโลกรัม

ขนของสมันมีสีขาวปลอด ยกเว้นบริเวณปากและจมูกที่มีสีดำ ดวงตามีสีฟ้าสดใส ขากรรไกรมีเขาขนาดใหญ่ แตกกิ่งก้านออกหลายแขนง ลักษณะเขาของสมันคล้ายกับสุ่มหรือตะกร้า จึงมีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “กวางเขาสุ่ม

พฤติกรรม

สมันเป็นสัตว์กินพืชชั้นสูง อาหารหลักของสมัน ได้แก่ หญ้า ผลไม้ และยอดไม้ สมันจะอาศัยอยู่เป็นฝูงเล็ก ๆ ประมาณ 3-5 ตัว ในช่วงฤดูผสมพันธุ์ สมันตัวผู้จะต่อสู้กันเพื่อแย่งชิงสมันตัวเมีย

สถานภาพในปัจจุบัน

ปัจจุบัน สมันสูญพันธุ์แล้ว สมันในธรรมชาติตัวสุดท้ายถูกตำรวจนายหนึ่งยิงตายเมื่อปี พ.ศ. 2475 ที่จังหวัดกาญจนบุรี ส่วนสมันตัวสุดท้ายในที่เลี้ยงถูกชายขี้เมาตีตายที่วัดแห่งหนึ่งในตำบลมหาชัย จังหวัดสมุทรสาคร เมื่อปี พ.ศ. 2481

ในปี พ.ศ. 2534 มีรายงานว่าพบซากเขาสมันสดขายในร้านขายยาใจกลางเมืองพงสาลี และแขวงหลวงพระบาง ทางภาคเหนือของลาว ทำให้สันนิษฐานว่าอาจจะมีสมันหลงเหลืออยู่ในประเทศลาวก็เป็นได้ แต่เรื่องนี้ยังไม่มีหลักฐานยืนยันเพียงพอ

บทสรุป

สมันสัตว์สงวน หรือ เนื้อสมัน เป็นกวางพื้นเมืองเฉพาะถิ่น มีลักษณะเด่นคือขนสีขาวปลอด ดวงตาสีฟ้า และกีบเท้าที่แข็งแรง สมันเป็นสัตว์กินพืชชั้นสูง อาศัยอยู่เป็นฝูงเล็ก ๆ ในช่วงฤดูผสมพันธุ์ ตัวผู้จะต่อสู้กันเพื่อแย่งชิงตัวเมีย สมันเคยมีอยู่ทั่วไปในแถบภาคกลางของไทย แต่ปัจจุบันได้สูญพันธุ์ไปจากธรรมชาติแล้ว รัฐบาลไทยได้ดำเนินมาตรการต่างๆ เพื่ออนุรักษ์สมัน แต่ยังไม่เพียงพอต่อการฟื้นฟูประชากรสมันให้กลับคืนสู่สภาพเดิม

เนื้อหาที่คุณอาจสนใจ: กวางผา